Người dân Hồng Kông đang chiến đấu để bảo vệ phẩm giá cá nhân.

69808811_2467510746674752_896795996107833344_o.jpg

Trong một bài gần đây, một “đại tá” quân đội nhân dân Việt Nam đã viết hằn học về một trong những người thủ lĩnh sinh viên Hồng Kông (1). Đại tá Nguyễn Văn Minh, làm việc tại báo Quân Đội Nhân Dân, viết về nhà hoạt động Joshua Wong (Hoàng Chi Phong), rằng “… suốt nhiều năm trời Hoàng Chi Phong không lo học tập, rèn luyện kiến tạo tương lai cuộc sống của mình mà đã bị bọn phản động nước ngoài bơm vá, giật dây, ‘xui trẻ con ăn cứt gà sáp’ để huyễn hoặc mình là anh hùng, là nhà dân chủ.” (1). 

Đại tá công an-nhà báo Nguyễn Như Phong khuyên đại tá-nhà báo quân đội Nguyễn Văn Minh: “Anh Minh ạ. Anh có thể phê phán, anh có thể phân tích sự sai trái! Nhưng không nên viết theo kiểu ‘chửi cho sướng mồm’, gọi người ta là ‘nhãi ranh’. Xét về ảnh hưởng xã hội, chưa biết ai là “nhãi” đâu.” (2) 

Xét về ảnh hưởng xã hội, các giá trị “tự do” bao gồm tự do, chính phủ được bầu ra trong bầu cử tự do và công bằng từ những người được cai trị, và bình đẳng trước pháp luật. Chính trị mở là một nguyên tắc làm thế nào để làm chính trị theo cách minh bạch hơn, đồng thuận hơn và dân chủ hơn hệ thống chính trị hiện tại. 

Giá trị tự do và chính trị mở là các động lực của cuộc phản kháng ở Hồng Kông. Bên dưới là quan điểm của một người trẻ ở Hồng Kông, Brian Leung Kai-Ping, một người biểu tình nổi bật trong các cuộc biểu tình ủng hộ dân chủ ở Hồng Kông (3). Brian là một sinh viên tiến sĩ khoa học chính trị tại Đại học Washington.

Khoảnh khắc cảm thấy sâu sắc, khi Brian và hàng ngàn người biểu tình khác xông vào Hội đồng Lập pháp Hồng Kông vào ngày 1 tháng 7 (3). Khi Brian bước vào phòng lập pháp, điều gây ấn tượng với Brian là khoảng cách rạng nức rất lớn giữa lý tưởng của thể chế dân chủ giả tạo và thực tế cay đắng mà Hồng Kông phải chịu đựng trong hơn hai thập kỷ qua. Brian đã nhìn chằm chằm vào nguyên nhân gốc rễ của vấn đề trong chính hội trường ngụy dân chủ đó.

Lý do là vì gần 60% công chúng ủng hộ phe dân chủ nhưng điều này không tạo ra sự đại diện theo tỷ lệ trong cơ quan lập pháp, vì gần một nửa số ghế không được bầu phổ biến (3). Khoảng hơn 12 chính trị gia, đặc biệt là những người khao khát từ một thế hệ trẻ, hoặc đã bị loại sau cuộc bầu cử hoặc bị cấm không thể tham gia vào chức vụ của họ do dân bầu lên để hoạt động trong nền “ngụy” lập pháp hiện tại. Điều này đầu độc chính trị – nó phủ nhận công chúng sự lựa chọn chính trị của họ và tước đi xã hội một cơ chế để tạo dựng thay đổi cho một xã hội tốt đẹp hơn.

Đây là lý do tại sao phong trào phản kháng hiện nay có rất ít dấu hiệu kết thúc: đó là một triệu chứng của các vấn đề cấu trúc sâu hơn (3). Những gì thế giới đang chứng kiến không phải là sự suy thoái đột ngột của chính trị và thể chế ở Hồng Kông, mà là dần dần, mặc dù không ít đau đớn, tích lũy sự thất vọng và tức giận đối với chính hệ thống chính trị hiện tại.

Nếu khoảng cách giữa lý tưởng dân chủ và thể chế chính trị độc đoán không được khắc phục, khoảng cách giữa Hồng Kông và Trung Quốc sẽ chỉ ngày càng lớn hơn (3). Lời hứa của một quốc gia, hai hệ thống – có cảm giác như một sự gian lận đối với nhiều người Hồng Kông.

Tương lai của Hồng Kông phụ thuộc vào việc Trung Quốc có thể thực hành nghệ thuật cai trị một xã hội tự do hay không (3). Nói cách khác, câu hỏi đặt ra là liệu các nhà cai trị Cộng sản Trung Quốc có thể cho phép một phần lãnh thổ của họ tự trị một cách dân chủ hay không. Họ nên có niềm tin nhiều hơn vào người dân Hồng Kông. Trong nhiều tháng qua, công chúng Hồng Kông đã chứng minh rằng các xã hội dân sự có một khả năng phi thường để tự tổ chức và đổi mới. Cụ thể, những người bình thường đã tận dụng tối đa các công nghệ kỹ thuật số để phối hợp hành động của họ và cân nhắc những việc cần làm tiếp theo.

Các công dân được huy động và tổ chức kỹ thuật số đã bỏ phiếu để chiếm các phần của thành phố, sau đó quyết định khi nào sẽ rời đi (3). Họ đã tổ chức các hội nghị dân chủ tập hợp các nhóm chuyên nghiệp riêng biệt (bao gồm cả dịch vụ dân sự phi chính trị), quản lý các cuộc đình công chung và các cuộc biểu tình ở sân bay, và thực hiện các chiến dịch quảng cáo quốc tế được tài trợ bởi đám đông. Đã có một sự hưng thịnh của sản phẩm văn hóa dưới hình thức nghệ thuật, âm nhạc và video. Quan trọng hơn, những người biểu tình có thể đánh giá hiệu quả của một chiến lược cụ thể và tự sửa lỗi khi họ đồng ý rằng hành động của họ đã phản tác dụng và nhận ra những điểm không chuẩn, để thực hiện sự kiềm chế và sửa đổi chúng.

Đây chính xác là những đặc điểm mà nền dân chủ đòi hỏi như một quá trình tự quản chính trị mở (3). Không có cá nhân hay đảng chính trị nào toàn năng và toàn diện đến độ cá nhân hay đảng chính trị đó có thể phủ nhận sự cần thiết của xã hội dân sự, có thể phủ nhận sự khéo léo và liên tục thử và sai của các nhóm tự phát và tự đứng lên để thực hiện các điều mà họ tin tưởng và đồng hành trong việc thực hiện các điều đó. Thông qua kinh nghiệm được chia sẻ về cuộc phản kháng cho tự do và dân chủ, người Hồng Kông đã thành lập một cộng đồng chính trị mạnh mẽ vượt qua nhiều thế hệ.

Không thể phủ nhận rằng bất bình đẳng thu nhập và nhà ở không phù hợp là mối quan tâm lớn đối với nhiều người trẻ, như các phe đối lập với giới trẻ thường tranh luận (3). Nhưng người dân Hồng Kông không đơn giản phản đối vì kinh tế khó khăn; trong thực tế, một số người trong số họ phản đối bất chấp điều đó, chấp nhận rủi ro để chứng minh mặc dù tình huống việc làm bấp bênh hoặc phương tiện hạn chế, họ vẫn đứng lên cho tự do và dân chủ. Nhiều người tại các cuộc biểu tình được giáo dục tốt và có vật chất tốt. Nhiều người khác tại các cuộc biểu tình không có nhiều năm học tập và không có nhiều tiền của. Những gì hợp nhất đa số là lý tưởng chung của một Hồng Kông dân chủ và tự do.

Trong nhiều thập kỷ, Trung Quốc đã được hưởng những lợi ích của một trật tự quốc tế tự do ở Hồng Kông và hơn thế nữa, đặc biệt là một số tổ chức tự do mà thành phố cung cấp, từ một loại tiền tệ chuyển đổi và hệ thống giao dịch mở, cho đến một thể chế mà mọi người bình đẳng trước luật pháp (3). Nhưng chính quyền trung ương Trung Quốc vẫn lấy thái độ thù địch cơ bản với các giá trị tự do khi những giá trị tự do và chính trị mở đó đe dọa vào hệ thống chính trị độc tài độc đảng ở lục địa.

Chính phủ Hồng Kông và Trung Quốc đánh giá sai về cách thế giới sẽ phản ứng với việc đàn áp quyền tự trị và tự do của Hồng Kông (3). Sai lầm của họ là cho rằng quan điểm toàn cầu về thành phố chỉ được thúc đẩy bởi lợi ích kinh tế, hơn là lý tưởng chính trị. Vào thời điểm mà nhiều nền dân chủ cảm thấy bị kẹt giữa ảnh hưởng ngày càng tăng của những người chuyên quyền và độc tài ở một bên, và sự mất niềm tin công khai vào lý tưởng dân chủ ở phía bên kia, cuộc phản kháng ở Hồng Kông đang cũng cố niềm tin và quan tâm đến chính trị mở phát nguồn từ công dân, do dân và vì dân. Một xã hội dân sự mạnh mẽ, năng động, là một biện pháp bảo vệ không thể thiếu cho một nền dân chủ lành mạnh.

Điều gì có thể xảy ra để giảm bớt căng thẳng và ngăn chặn tình trạng bất ổn trên đường phố? Người biểu tình không chứa chấp ảo tưởng rằng bất kỳ hệ thống đơn lẻ nào, dân chủ hay nói cách khác, đều là thuốc chữa bách bệnh trong xã hội và trong hệ thống chính trị (3). Tất cả những gì những người biểu tình cần là một môi trường thể chế tôn trọng phẩm giá của cá nhân, tôn trọng tư cách cá nhân và quyền tự do tư tưởng, tự do hành động và tự do liên kết của đa số mọi người. Trung Quốc chống lại điều này. Nhưng Trung Quốc có nhiều thứ để đạt được bằng cách chấp nhận một mức độ tự do chính trị cho Hồng Kông, một phần cũng bởi vì sự chấp nhận đó bao trùm sự đa dạng về kinh tế.

Chính sự nhận thức và ý thức của lý tưởng tạo dựng một xã hội mở đã buộc Brian phải cởi bỏ mặt nạ khí gas và phơi bày khuôn mặt thật của mình khi anh ở trong phòng lập pháp vào ngày 1 tháng Bảy (3). Vâng, bây giờ anh đã được biết và được xác định bởi chính quyền. (Bây giờ Brian cũng ở ngoài lãnh thổ và không chắc chắn liệu anh có thể trở về Hồng Kông an toàn không.) Nhưng tất cả người Hồng Kông đã thể hiện sự can đảm trong việc phản kháng. Đã đến lúc các nhà lãnh đạo Trung Quốc phải phù hợp với lòng dũng cảm đó với lòng can đảm của chính họ để chấp nhận những yêu cầu của người dân.

Thể chế là vỏ ốc rỗng nếu công dân không sẵn lòng bảo vệ các giá trị và chuẩn mực của xã hội khi mà các giá trị và chuẩn mực ấy là nền tảng cho một xã hội mà họ đã lựa chọn và xây dựng (3). Người dân Hồng Kông đang chiến đấu để bảo vệ phẩm giá cá nhân. Hồng Kông có thể vẫn là cửa ngõ của Trung Quốc với thế giới và trật tự quốc tế tự do. Hãy để trật tự đó không chỉ liên quan đến các quy tắc và chuẩn mực thương mại và tài chính, mà còn bao gồm các giá trị, truyền thống và thể chế tự do sâu sắc hơn, để chúng có thể bén rễ trong đất văn hóa Trung Quốc và phát triển thành một xã hội phù hợp với mọi người.

Tiến sĩ Phạm Đình Bá- đại học Toronto, Canada gửi về cho Nghiệp đoàn sinh viên Việt Nam.

Sưu tầm:

  1. https://nghiepdoansinhvien.org/2019/09/11/dai-ta-quan-doi-nhan-dan-viet-nam-tuyen-chien-cung-thu-linh-sinh-vien-hong-kong/
  2. https://nghiepdoanbaochi.org/2019/09/11/dai-ta-cong-an-khuyen-dai-ta-quan-doi-khong-nen-viet-kieu-chui-cho-suong-mom/
  3. Brian Leung Kai-Ping. Hong Kong can be a gateway to liberal values for China. https://www.economist.com/open-future/2019/09/10/hong-kong-can-be-a-gateway-to-liberal-values-for-china

5 comments

  1. Thôi các bạn thông cảm cho!
    Chỉ là 1 sinh viên 23 tuổi, mà Ngoại trưởng Đức tiếp đón rất trân trọng; trong khi tướng bộ trường công an ‘tô lâm’ của chxhcn ba đình lại bị chính phủ Đức gọi là tội phạm bắt cóc xuyên quốc gia! Nên chê Hoàng Chỉ Phong để chữa NHỤC .

    Số lượt thích

  2. Đâu cần phải bận tâm tới loại dị thú này. Lũ chúng tưởng như thế là đã khuất phục được lão Tập, chỉ tại ảo tưởng quá mà hóa đù.
    Kịch hay chưa đến hồi gay cấn, nên chúng ta cứ tỉnh táo

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s