Sau khi đọc Cửa Khổng của Giáo-sư Lương-kim-Định.

cua-khong.jpg

(Bài viết này chỉ là ý-kiến riêng của một người đọc.)
Tôi vốn dị-ứng với Triết-học, cứ nhìn thấy quyển sách Triết là tôi muốn phát bệnh, nên không có hiểu biết gì về nó. Nhưng sau khi đọc quyển Cửa Khổng của Giáo-sư Lương-Kim-Định thì chợt nổi lên hứng-thú tìm hiểu về Nho-giáo. Đó là nhờ cách trình-bày rõ-ràng và dễ hiểu của Giáo-sư Định trong Cửa Khổng.
Giáo-sư Định đã phân-biệt rõ-ràng giữa Khổng-giáo và Khổng Tữ.
Khổng Tử là một cá-nhân riêng biệt, còn Khổng-giáo là tất-cả số đông những người có liên-quan đến học-thuyết Khổng Tử. Chỉ một câu phân-định của Giáo-sư, đã làm cho đầu óc của người đọc như tôi sáng ra, tiếp-nhận những truyền-đạt của Giáo-sư thật dễ-dàng.
*
Theo Giáo-sư thì Nho-giáo được đặt trên’ 5 trụ-cột chính’, và việc tìm hiểu Nho-giáo có ‘3 cấp khó-khăn’:
.Ba cấp khó:
-Phần căn-bản của Nho nằm ẩn-khuất giữa những dòng chữ mập-mờ, mà đó mới chính là tinh-thần cốt-lõi của Nho-giáo, nhưng rất khó để nhận ra. Cái bao-la ẩn-khuất của Nho-giáo cần có tâm-tình, lý-trí, ý-chí, tiềm-thức và siêu-thức để suy-nghĩ về nó, chiêm -nghiệm nó, hòa-tan vào nó.
Có như thế thì mới hiểu được Nho-gíáo là gì, chứa đựng những gì, chiều sâu, chiều cao và kích thước ra sao.(Thú-thật, tôi cũng thấy khó mà hiểu cho được thấu-đáo, khó mà thực-hành đến nơi đến chốn.)
-Những ý-tưởng của các môn-phái khác chen vào các sách đạo Nho, làm cho ta khó tìm ra cánh cửa chánh-thức của Khổng Tử, tức là chân-tướng của Nho-giáo.

Giáo-sư cho rằng: Nho-sinh xưa nay chỉ “Hết đứng ở cửa Khổng lại sang sân Trình”, mà thật-sự thì chưa có ai bước vào trong nhà Khổng Tử. Phải tìm hiểu sách Luận Ngữ thật kỹ đễ tìm ra câu nào là của Khổng Tử, câu nào là từ ngoài đưa vào.
(Thật đáng sợ, chưa có ai vào được nhà Khổng Tử, mà chỉ đứng thơ-thẩn trước cổng.)
-Chữ Nho (Mà ta gọi là chữ Hán) là thứ chữ rất khó học, so với các loại chữ khác, phải mất thời-gian và công-sức nhiều lần hơn để học nó.
*
.Năm trụ-cột:
-Cử Hiền
Nho-giáo đặt câu hỏi:
Quyền-lực thuộc về ai? Người có tài-đức? Người có sức mạnh? Người thuộc dòng tộc?
Câu trả lời của Nho-giáo là:
Thuộc về người có tài đức.
Do vậy, Nho-giáo chủ-trương Cử Hiền, có nghĩa là đưa người Tài-Đức lên làm người dẫn-dắt và quản-trị xã-hội. Người đứng đầu rất quan-trọng, nên phải đặt người Tài Đức lên bậc cao nhất của xã-hội.
Người có sức mạnh, người thuộc dòng-tộc mà bất-tài, vô-hạnh thì là mối họa rất lớn cho xã-hội.
(Kế Hiền, là người Tài Đức kế-nhiệm người Tài Đức.
Kế Tử, là con đương-nhiên kế-vị cha, dù kẻ kế-vị bất-tài vô-hạnh cũng bất-chấp.
Kế Bạo, là kẻ mạnh kế-vị kẻ mạnh, mà kẻ mãn càng hung-dữ càng tàn-bạo thì càng xứng-đáng. )
-Giáo Chi.
Muốn có Tài Đức thì phải học. Vì vậy, trụ-cột thứ hai của Nho-giáo là giáo-dục.
Xã-hội càng có nhiều người đi học thì càng văn-minh, tiến-bộ.
Dĩ-nhiên phải là học-thuật chân-chánh, nâng cao phẩm-giá và trí-tuệ con người.
Cưỡng-bách giáo-dục và giáo-dục miễn-phí là việc nên làm.
Người dân có học thì xã-hội tốt đẹp.
-Phú Chi.
Người dân bụng phải no, có thời-gian nhàn-rỗi thì mới có thể đi học.
Vì vậy, Nho-giáo chủ-trương phải làm cho dân giàu, tối-thiểu cũng phải ăn no, mặc ấm.
Nho-giáo nói rằng:
“Không sợ thiếu, không sợ ít, chỉ sợ phân chia không công-bằng.”
Phân-chia thành-quả của xã-hội cho các tầng lớp là việc rất quan-trọng.
Lấy ở chỗ dư-thừa để bù vào nơi thiếu-thốn cũng là một chủ-trương của đạo Nho.
Không để xảy ra tình-trạng nơi thì dư thừa, chỗ lại thiếu đói.
Xã Hội Chủ Nghĩa ăn cắp ý-tưởng này, đem hô-hào tuyên-truyền lừa bịp, mục-đích là cướp bóc, chiếm đoạt đất-đai và của-cải của xã-hội.
Bất-công xã-hội dẫn đến chiến-tranh và động-loạn, đó là điểm yếu nhất của lịch-sử loài người.
Lễ Trị.
Khi người dân đã có học-hành, lại đủ ăn hoặc dư-dả, giàu có thì sanh ra Lễ Nghĩa, do vậy việc quản-trị tâm-hồn và thân-thể là cần kíp.
Mục-đích là làm cho tâm-hồn cao-thượng và thân-thể khỏe-mạnh, chứ không phải là dùng thủ-đoạn để khủng-bố con người.
Nho-giáo nói:
“Dùng chánh-trị và hình-luật để quản-trị, thì dân mới biết đúng-sai mà tránh được việc phạm tội.
Dùng đạo-đức và lễ-nhạc đễ quản-trị thì dân mới biết là cần phải trau-giồi nhân-cách và nâng cao phẩm-giá con người.”
Lễ-trị là tôn-trọng người dân, xem người dân là đối-tác của chánh-quyền.
Pháp-trị là để cảnh-báo người dân, nên thận-trọng hành-vi đúng sai trong việc sanh-hoạt hàng ngày.
Thành Tín.
Muốn người dân cộng-tác với mình thì chánh-quyền phải Thành Tín.
Nghỉa là chánh-quyền phải thành-tâm, phải tin dân, và phải làm cho dân tin.
Nho-giáo nói:
“Kính-nể dân thì được hưng-thịnh, cầu-kính với quỷ-thần sẽ bị diệt-vong.”
Nho chủ-trương:
Có dân thì có đất, có đất mà không có dân thì đất ấy sẽ bỏ hoang và bị người khác chiếm lấy.
“Hữu Nhơn Hữu Địa.”
La Mã, Mông Cổ, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Anh, Pháp…vv, chiếm-giữ đất-đai ở khắp nơi, rất nhiều và rất rộng, nhưng cuối cùng chỉ giữ được chính cái bản-quốc của mình.
Đó là cái hại “Có đất mà không có dân”, lời cảnh-báo của Nho-giáo đã chính-xác đến từng chữ.
*
Năm trụ-cột của Nho-giáo xưa nay không thay đổi, nhưng tùy vào mỗi thời-kỳ, Bá-quyền Phong-kiến đem áp-dụng vào việc cai-trị đã bóp méo 5 trụ-cột của Nho-giáo. Suốt chiều dài lịch-sử của Trung Quốc, chưa có bá-quyền Phong-kiến nào áp-dụng đúng tinh-thần cốt-lõi của 5 trụ-cột Nho-giáo.
Người ta đã vê tròn, bóp méo, nặn vuông, nhào-nặn 5 trụ-cột Nho-giáo theo mong-muốn quyền-lợi của họ.
Do vậy, cho đến nay, 5 trụ-cột Nho-giáo vẫn là khuôn vàng thước ngọc trong nhiệm-vụ quản-trị xã-hội, với điều-kiện phải tuyệt-đối tôn-trọng cốt-lõi, không làm biến-dạng tâm-huyết của Khổng Tử.
Ngoài 5 trụ-cột cốt-lõi, thì những râu-ria của cả ngàn năm, mà hàng ngàn Nho-gia của các thời-đại đã cắm vào Nho-giáo cần phải loại bỏ ra thành Nho-biến. Gọi là Nho-biến thật hợp-lý.
*
Tôi đọc Cửa Khổng chỉ mới đến hết trang 15 , nên chỉ có bấy nhiêu ý-kiến.
Cửa Khổng là quyển sách nhập-môn Nho-giáo rất tốt. Trên đây là những ý-kiến vụn-vặt thô-sơ, nếu muốn tìm hiểu đạo Nho chánh-thống thì nên đọc kĩ Cửa Khổng.
(Cuối cùng thì tôi cũng vẫn còn một điểm mù, đó là ta có thể gọi Nho-giáo là Khổng-giáo và ngược lại, gộp chung Nho và Khổng làm một được không?)

Chí Phèo Nguyễn-Văn-Lợi, thân hữu San Jose gửi đến Nghiệp đoàn sinh viên Việt Nam

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s