Công đoàn tái phân phối thu nhập trên toàn xã hội tự do và hạnh phúc

Untitled.png

Các quốc gia Bắc Âu thường xuyên xuất hiện trong năm nơi hạnh phúc nhất, theo khảo sát, với 10 nước sẽ đứng đầu năm nay Phần Lan 1, Na Uy 2, Đan Mạch 3, Iceland 4, Thụy Sĩ 5, Hà Lan 6, Canada 7, New Zealand 8, Thụy Điển 9, Úc 10.(1)

Xin chia xẽ với các bạn một vài ý tưởng về tương lai đất nước và các yếu tố có thể liên hệ đến đổi mới.

Mô hình Bắc Âu

Các quốc gia Bắc Âu chia sẽ một mô hình kinh tế và xã hội, bao gồm sự kết hợp giữa nền kinh tế thị trường với cấu trúc năng động trên phúc lợi xã hội được tài trợ bằng thuế nặng.(2) Các phúc lợi xã hội được phát triển phần lớn bởi các đảng dân chủ xã hội mạnh mẽ. Mặc dù các chi tiết cụ thể khác nhau giữa các quốc gia Bắc Âu và có những tranh luận chính trị đang diễn ra về mô hình kinh tế chính trị và xã hội, có một sự đồng thuận mạnh mẽ về việc tuân thủ khái niệm chung của mô hình Bắc Âu trong các nước ở vùng nầy.

Một chủ đề trung tâm trong mô hình Bắc Âu là nhà nước phúc lợi “phổ quát” nhằm tăng cường tự chủ cá nhân, thúc đẩy di động trong việc làm và đảm bảo cung cấp phổ biến các quyền cơ bản của con người, cũng như để ổn định nền kinh tế. Trong mô hình này, phúc lợi không chỉ là trợ giúp cho những người cần nó, mà là một phần trung tâm của cuộc sống của mọi người: giáo dục là miễn phí, chăm sóc sức khỏe không đòi hỏi công dân phải trả tiền hoặc chỉ tra một phần tượng trương trong hầu hết các trường hợp, hầu hết trẻ em đi nhà trẻ công và chăm sóc trẻ em tốt. Các khía cạnh tích cực khác của xã hội Bắc Âu bao gồm bình đẳng nam nữ trong xã hội và mức độ tham gia của cả hai giới trong việc làm và nền kinh tế, mức độ tin cậy cao giữa mọi người trong xã hội, sự gắn kết trong cộng đồng và cân bằng trong công việc làm và hạnh phúc trong cuộc sống, v.v.

Mô hình Bắc Âu cũng được đáng giá cao với các loại hình phúc lợi khác bằng cách nhấn mạnh vào tối đa hóa sự tham gia của lực lượng lao động, thúc đẩy bình đẳng giới, mức độ lợi ích xã hội rất bình đẳng và rộng rãi, mức độ phân phối lại thu nhập trên toàn xã hội và sử dụng chính sách tài khóa mở rộng. Công đoàn hoạt động rất mạnh.

Chính sách tài khóa mở rộng là một hình thức của chính sách tài khóa liên quan đến việc giảm thuế, tăng chi tiêu của chính phủ hoặc cả hai để chống lại áp lực suy thoái. Giảm thuế có nghĩa là các hộ gia đình có nhiều thu nhập xử lý để chi tiêu. Thu nhập xử lý cao hơn làm tăng tiêu dùng và làm tăng tổng sản phẩm trong nước. Hơn nữa, việc giảm thuế dẫn tới mức hoạt động mạnh của các doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp trọng tâm trong việc phát triển các quốc gia nầy. Các chính sách của chính phủ đặc nặng vào môi trường thuế thấp để tăng cường hoạt động kinh tế dẫn đến tự tin trong doanh nghiệp, từ đó làm tăng thành phần đầu tư tư nhân trên tổng sản phẩm quốc nội. Các chính sách nầy là hấp dẫn trên nguyên tắc nhưng không phải dễ thực hiện, tuy vậy các nước Bắc Âu có thành công trong việc áp dụng các chính sách nầy.

Mô hình đã có nhiều thành tựu. Các quốc gia Bắc Âu nằm trong số những nước giàu nhất thế giới và một lịch sữ ổn định xã hội.(2) Năm 2015, Quỹ Bảo Vệ Trẻ Em (Save the Children) đã xếp hạng các quốc gia Bắc Âu là số 1 của 5 quốc gia nơi các bà mẹ và trẻ em có giá trị cuộc sống tốt nhất (trong số 179 quốc gia được nghiên cứu).

Các yếu tố thuận lợi cho đổi mới

Sự trỗi dậy của Làn sóng thứ ba, Dân chủ hóa vào cuối thế kỷ 20, bắt nguồn từ năm yếu tố nguyên nhân chính sau đây.(3)

  1. việc giảm tính hợp pháp của các chế độ độc đoán với hiệu quả kinh tế kém do tăng kỳ vọng trong toàn dân về đổi mới như việc phổ biến về bầu cử định kỳ, gia tăng cạnh tranh và đối lập trong môi trường chính trị, văn hóa và xã hội.(4)
  2. tăng trưởng sản lượng kinh tế toàn cầu giúp hiện đại hóa nhiều nền kinh tế kém phát triển. Hiện đại hóa kinh tế, bao gồm những thay đổi về cấu trúc như tốc độ đô thị hóa, giáo dục và tầng lớp trung lưu gia tăng, giải phóng một chuổi các lực lượng xã hội với năng lực tổ chức và giáo dục để thúc đẩy quản trị dân chủ.
  3. nhấn mạnh quyền cá nhân và sự phản đối đối với sự cai trị độc đoán.
  4. hiệu ứng lan truyền, xảy ra khi thành công của nền dân chủ ở một quốc gia khiến các công dân của các quốc gia khác dấn thân cho dân chủ hóa.
  5. yếu tố bên ngoài, những nỗ lực truyền bá dân chủ trên trang mạng và vai trò của trang mạng trong việc truyền bá cách sống dấn thân, suy nghĩ tự do và tham vọng của các tầng lớp trung lưu toàn cầu về chủ động trong các quyết định chính trị và xã hội.

Tiến sĩ Phạm Đình Bá, đại học Toronto, gửi bài từ Canada

Tài liệu

  1. Why Nordic countries might not be as happy as you think. BBC  25 August 2018. https://www.bbc.com/news/world-europe-45308016
  2. Nordic countries. https://en.wikipedia.org/wiki/Nordic_countries
  3. Samuel P. Huntington. The Third Wave: Democratization in the Late Twentieth Century. https://en.wikipedia.org/wiki/The_Third_Wave:_Democratization_in_the_Late_Twentieth_Century
  4. Công đoàn độc lập và cạnh tranh. https://nghiepdoansinhvien.org/2018/12/20/cong-doan-doc-lap-va-canh-tranh/
Advertisements
Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s