Tại sao giảng viên không nên yêu học trò của mình?

Agnieszka Piotrowska là một nhà sản xuất phim, một giảng viên trong thực hành và lý thuyết phim tại Đại học Bedfordshire Anh và Đại học Gdansk, Ba Lan. Cô đã viết rất nhiều về phân tâm học, điện ảnh và văn hóa và là chủ tịch của Giải Thưởng của Hiệp hội nghiên cứu thực hành phim, truyền hình và nghiên cứu màn hình của Anh. Cô chia sẽ suy nghĩ của mình về chủ đề tình yêu giữa sinh viên và giảng viên của họ.

32853183_616466815373203_5630378348946391040_n (1).jpg

Mối quan hệ tình ái giữa giảng viên và sinh viên phải bị giới hạn ngay cả khi cả hai bên đồng ý việc giao kết, Agnieszka Piotrowska – người có kinh nghiệm cá nhân về tính dễ bị tổn thương của sinh viên trong các mối quan hệ không đối xứng như vậy

Là một trong các vấn đề tự do cá nhân cơ bản, chúng ta phải được phép khao khát những người không giống chúng ta. Những gì người đã trưởng thành làm trong các tình huống riêng tư chắc chắn là chuyện của họ, miễn là họ đồng ý với các quan hệ tình ái – và sẵn sàng chấp nhận hậu quả.

Ở các nước tiên tiến, nếu mối quan hệ tình ái giữa các giảng viên và sinh viên không bị cấm bởi các trường đại học, các trường nầy chắc chắn cũng không khuyến khích các mối quan hệ nầy. Mặc dù vậy, chúng khá phổ biến. Một nữ học giả  Piotrowska biết chỉ ra rằng có rất nhiều ví dụ về các mối quan hệ như vậy kết thúc trong cuộc hôn nhân hạnh phúc. Và một đồng nghiệp nam hỏi: “Nếu toàn bộ cuộc sống của bạn ở trong đại học, làm sao bạn có thể gặp ai ngoài nó?”

Đồng nghiệp của Piotrowska đã có những gì ông mô tả như là một “tình yêu” với một sinh viên đại học khi ông làm giảng viên ở một đại học nước ngoài. Cô sinh viên viết email cho ông ta rằng cô rất có cảm tình với ông, mong muốn không thể nhầm lẫn giữa hai người, và họ nên yêu nhau. Cô ấy xinh đẹp, thông minh và, ở tuổi 25, già dặn hơn và trưởng thành hơn hầu hết các sinh viên đại học. Ông ấy vẫn độc thân, có một cuộc sống tình ái đầy màu sắc, và trông trẻ hơn hầu hết mọi người cùng tuổi.

“Không có gì xảy ra giữa chúng tôi, rõ ràng,” ông nói với Piotrowska. “Tôi đã không hành động vì hoàn cảnh vô lý mà chúng tôi thấy chính mình ngay bây giờ: sau chiến dịch #MeToo, có tổng số nhầm lẫn giữa hãm hiếp tình dục và ham muốn lành mạnh. Ông nói tôi không muốn thấy mình bị dính liếu vào một vụ bê bối và có thể mất việc. Ông nói tôi thích người sinh viên này, nhưng tôi không chuẩn bị liều lĩnh mọi thứ cho mối liên hệ mà cô ấy nhắc đến. Nhưng, vâng, chắc chắn, ông ao ước được có liên hệ tình ái với cô sinh viên. Ông ráng thuyết phục Piotrowska để cô đồng ý rằng những cấm đoán về quan hệ tình ái giữa giảng viên và sinh viên là vô nghĩa và chuyện bịa ra của chủ trương phản tự do.

Piotrowska nói rằng thực ra, cô không biết. Tôi ủng hộ các mối quan hệ tình cảm không đối xứng trong nhiều tầng lớp xã hội, và tôi ủng hộ sự thận trọng khi gọi tất cả các quan hệ giữa giảng viên và sinh viên là có lạm dụng về cấu trúc quyền lực giữa thầy và học trò. Nhưng tôi cũng cảm thấy rằng việc ngăn cấm về các quan hệ nầy là đúng và thích hợp để ngăn chận quan hệ tình ái không chuẩn giữa giảng viên và sinh viên, khi mà các quan hệ nầy có phức tạp đến việc giảng dạy và học tập. Theo ý kiến của tôi, vấn đề không chuẩn trong các quan hệ nầy là trách nhiệm của giảng viên với sinh viên, chứ không phải là sự đồng ý về tình ái giữa hai bên. Và quan điểm của tôi không hoàn toàn chỉ là một phản ánh lý thuyết.

Cách đây rất lâu, tôi là một sinh viên 20 tuổi tại một trường đại học ở Anh. Tôi lúc ấy rất thông minh, trẻ, có đầu óc bướng bỉnh và rất khác với các sinh viên tại chổ. Tôi học một môn rất khó cho người ngoại quốc, việc đọc các ngôn ngữ hiện đại bằng tiếng Anh, khi tiếng Anh không phải là tiếng mẹ đẻ của tôi. Một giảng viên vào tuổi bốn mươi, cũng là người dạy kèm cá nhân của tôi theo như cách phân phối của môn học nầy, đã nhận ra sự lo lắng sâu sắc của tôi về việc học tập nhưng lúc nào cũng động viên tôi, tin tưởng vào khả năng của tôi và đưa cho tôi những hướng dẫn rất giá trị.

Sự chú ý của anh khiến tôi cảm thấy đặc biệt và tăng sự nhiệt tình cho việc học của mình. Bây giờ tôi nhận ra rằng anh ta đang trải qua một cuộc khủng hoảng về tuổi trung niên, sự nghiệp học tập của anh ấy bị mắc kẹt mặc dù anh ấy có bằng tiến sĩ tại một trong những trường đại học tốt nhất ở Anh.

Trong hai năm, không có gì đáng nói xảy ra trong các hướng dẫn cá nhân giữa anh và tôi hàng tuần. Anh là một giảng viên tuyệt vời, một hướng dẫn viên tuyệt vời và đầy cảm hứng. Luận án của tôi quá tham vọng cho một dự án đại học, nhưng tôi rất thích làm việc đó, tôi đã bỏ rất nhiều thời gian và công sức, và giảng sư của tôi khuyến khích tôi nộp đơn xin học tiến sĩ tại Đại học Oxford. Tôi đã nhận được một đề nghị từ Oxford và lời hứa về một học bổng có điều kiện về việc tôi nhận được bằng cử nhân hạng nhất.

Sáu tuần trước các kỳ thi cuối cùng của tôi, khi tôi ngồi trong văn phòng giảng sư của tôi, ông nói với tôi rằng luận án của tôi đã được đánh giá tạm thời là rất cao. Tôi bật khóc. Anh ôm tôi trong vòng tay anh. Tôi cảm thấy rất biết ơn, bị choáng ngợp bởi những gì tôi nghĩ là tình yêu. Chúng tôi đã làm tình trên sàn văn phòng của anh ấy, ở đó và sau đó, trên một bộ thảm củ.

Tôi đã kinh hoàng gần như ngay lập tức sau khi đó. Anh ấy là giảng sư yêu quý của tôi – nhưng tôi không muốn làm với anh ấy.

Những ngày tiếp theo tôi bị quấy rầy tinh thần và hỗn loạn đầu óc mà chắc chắn không phải là tốt ngay trước ngày thi cuối của tôi. Tôi vô cùng buồn bã và bối rối. Hai tuần sau đó, có lẽ muốn là một cách để an ủi tôi, giảng sư của tôi đưa tôi đến xem một căn nhà nhỏ ở một trong những con phố gần đó và nói: “Tôi sẽ ly dị vợ tôi. Tại sao chúng ta không sống ở đây, tôi và em? ”

Tôi gần như muốn xỉu. “Nhưng tôi không muốn ở lại đây!” Tôi buột miệng. “Tôi muốn đến Oxford!”

Anh ta rất buồn. Anh ấy nói rằng tôi có thể làm tiến sĩ với anh ấy, ngay tại đây. Nhưng tôi biết tất cả đều sai và hai tuần trước ngày thi cuối, tôi đã cắt đứt mối quan hệ với anh. Trái tim tôi tan vỡ – và như vậy, có lẽ, anh ấy cũng thế.

Tôi đã không chắc được một điều. Rất có thể là tôi đã làm rối tung bản thân và tương lai mình. Có thể khả năng làm bài thi cuối của tôi là yếu kém, hoặc giả giảng sư của tôi đã cố ý cho tôi điểm thấp. Dù bằng cách nào, tôi cũng đã tuyệt vọng.

Tôi vẫn nhớ nhìn vào bảng kết quả, nhìn thấy “2: 1” thay vì “đầu tiên” bên cạnh tên của tôi và suy nghĩ: “Cuộc sống của tôi như tôi muốn nó bây giờ là kết thúc.” Tôi đã khóc cả ngày. Nhưng tôi không phàn nàn. Tôi đã không yêu cầu bài của tôi được chấm lại. Tôi cũng không biết rằng tôi có những quyền như vậy.

Giảng sư của tôi đến gặp tôi trong nhà trọ, nhắc lại rằng tôi có thể làm một tiến sĩ với anh ta thay thế. Tôi đi tàu đến London vào ngày hôm sau và không gặp anh ta từ đó.

Tôi đã làm rất nhiều điều trong cuộc sống của tôi trước khi trở lại đại học khoảng 20 năm sau đó để học và tốt nghiệp tiến sĩ trong mối quan hệ quyền lực không đối xứng giữa các nhà làm phim tài liệu và đối tượng trong phim. Mọi thứ diễn ra tốt đẹp trong cuộc sống của tôi – nhưng đây không phải là vấn đề. Tôi vẫn ước rằng toàn bộ tập phim với giảng sư của tôi chưa bao giờ xảy ra.

Chúng ta không thể kiểm soát những ham muốn bản thân, nhưng chúng ta có thể kiểm soát cách chúng ta hành động, mặc dù phải đối phó với nhiều thôi thúc. Trong bài báo năm 1915 về tình yêu chuyển tiếp, Freud đã thúc giục các nhà phân tích thực tập của mình xem xét việc chuyển tiếp những ham muốn từ bệnh nhân sang các nhà chữa trị tâm lý học. Ông nói rằng chúng ta đang ở đây để làm công việc chữa trị, ông nói với họ, không phải để hình thành các mối quan hệ mật thiết.

Quan hệ giữa giảng viên và sinh viên đã được viết về khá rộng rãi. Một ví dụ là của Jane Gallop, giáo sư xuất sắc về văn và văn chương Anh tại Đại học Wisconsin-Milwaukee. Cô lập luận rằng 20 năm trước, tình dục giữa các sinh viên tốt nghiệp và các giáo sư không bị nhìn với thiếu thiện cảm. Cuốn sách của cô, “Nữ quyền bị cáo buộc quấy rối tình dục” – được viết như là một phản ứng khi cô bị cáo buộc quấy rối tình dục bởi hai nữ sinh viên tốt nghiệp – trình bày một lập luận mạnh mẽ về tự do tình dục như một công cụ chống lại chế độ gia trưởng trong khung cảnh của 20 năm về trước.

Đáp lại, trong một bài luận năm 2000, “Chống lại quyền lực”, Tania Modleski, giáo sư về văn chương Anh tại Đại học Nam California, chỉ ra rằng vấn đề là về quyền lực chứ không phải giới tính. Trách nhiệm chính thức của giảng viên trong việc chăm sóc và hướng dẫn sinh viên là quan trọng. Việc ngăn cấm quan hệ tình dục giữa giảng viên và sinh viên là để bảo vệ sinh viên trong quan hệ thiếu cân bằng về quyền lực giữa giảng viên và sinh viên, nhất là khi các sinh viên nầy đang ở vào giai đoạn dễ bị tổn thương. Những lý giải về tuổi tác, giới tính, sở thích tình dục, trí thông minh hoặc mức độ tự tin của sinh viên trong mối quan hệ giữa giảng viên và sinh viên có thể nói chỉ là một cách để biện minh cho những gì giảng viên mù mờ trong cách hành xử trách nhiệm của mình.

Điều tầm thường nhưng không kém phần cần thiết để nhắc lại rằng nếu sinh viên và giảng viên có ham muốn rất mạnh từ cả hai phía, có rất nhiều biện pháp khắc phục. Điều hiển nhiên nhất là báo cáo mối quan hệ với trường để dàn xếp và chấm dứt mối quan hệ thầy trò, bằng cách yêu cầu trường không để giảng viên giám sát trực tiếp sinh viên trong mối quan hệ. Nhưng chúng ta hãy thẳng thắng ở đây. Nếu ham muốn nổi lên từ chính cấu trúc không đối xứng – niềm đam mê của sinh viên với thầy giáo mạnh mẽ – thế thì nó có thể mất đi nếu cấu trúc đó bị loại bỏ.

Giảng viên có mục tiêu rất đơn giản: hướng dẫn và giảng dạy. Trong trong phạm vi nghề nghiệp nầy, giảng viên không thể phá vỡ, sở hữu hoặc làm rối với sinh viên. Tưởng cũng cần nhớ rằng trong văn bản triết học “Hội nghị chuyên đề” của Plato, một sinh viên của Socrates, Alcibiades, người mong muốn được làm tình với người thầy của mình, phù hợp với văn hóa Hy Lạp cổ đại. Nhưng Socrates từ chối sinh viên xinh đẹp của mình, ủng hộ sự kiêng cử vì lợi ích của kiến thức và tình yêu.

TS.Phạm Đình Bá– đại học Toronto, gửi bài về cho Nghiệp đoàn sinh viên Việt Nam từ Canada

Tài liệu: Agnieszka Piotrowska. What’s love got to do with it? Beyond desire and consent.

https://www.timeshighereducation.com/features/whats-love-got-do-it-beyond-desire-and-consent

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s