Nhà ngôn ngữ học Nghiêm Thúy Hằng: mấy suy nghĩ về mô hình giáo dục thực nghiệm của Hồ Ngọc Đại

15304654_10207384633632145_5992464862865993659_o.jpg

Bận tối mắt tối mũi, bài hội thảo còn đang viết dở nhưng tôi không sao tập trung được, lòng cứ canh cánh vì vấn đề tương lai của trường Thực nghiệm và hệ thống Victory đang dùng sách của thầy Đại.

Đang học dở sách thiết kế theo mô hình giáo dục kiến tạo của thầy Đại, năm sau đổi sách mới, lại phải đồng phục tư duy tiếp thì có hợp với các cháu không, các cháu liệu có ổn không, bố mẹ các cháu có yên tâm được không? Con ai thì cũng là con, trong đó có con các bạn tôi, các cháu không đáng phải bị xáo trộn vì cơn thịnh nộ của người lớn. Chung sống hoà bình, mỗi bên đẹp cái đẹp của mình, vườn hoa thêm hương sắc thì hơn là đồng phục một sắc màu.

Cả nước một chương trình thì nhiều sách sẽ cần thiết kế lại, và nhất định cần sửa chữa lại, nhưng nếu thầy Hồ Ngọc Đại mở lòng thì tôi tin nhiều chuyên gia hàng đầu cả nước sẵn sàng chung tay giúp thầy sửa lại cho đúng chuẩn mực của từng chuyên ngành và đúng khung chương trình môn học, đúng thiết kế chuẩn kiến thức năng lực, và đặc biệt là miễn phí, coi như tặng cho tâm huyết bao năm của thầy và tặng cho các em nhỏ Việt Nam. Người vừa có tâm vừa có tài, nước mình chắc không thiếu, chỉ còn thiếu một chữ duyên.

Nghiên cứu khoa học, nghiên cứu thực nghiệm, nhất là nghiên cứu thực nghiệm giáo dục cần có thời gian, sự nghiệp trồng người cần tới trăm năm, chứ chặng đường 40 năm vẫn còn là ngắn. Nguyên tắc vàng vẫn phải là trên cơ sở tự nguyện, không thể làm chui, lách luật như cách thức Bộ giáo dục đã làm thời gian qua. Nó đúng tư duy tiểu nông bóc ngắn cắn dài, chỉ nhìn thấy lợi ích trước mắt mà không nhìn được đại cục và hậu quả.

Một điều dư luận hai phía đều đồng thuận là mô hình giáo dục của thầy Đại quả nhiên là có triết lý giáo dục riêng, dường như được cả hai phía cùng thừa nhận , lại có cái slogan vui vui , “Mỗi ngày đi học náo nức một ngày vui”. Trong cơn bão mạng vừa qua tôi chưa thấy học sinh cũ nào hay phụ huynh nào của trường Thực nghiệm tại Giảng Võ năm xưa tỏ ý không hài lòng về thầy , vậy là đúng như thày nói, ước mơ của thày đã được kiểm chứng qua thời gian, và nó “đáng giá từng xu” như lời thầy nói .

Tôi đồng ý với triết thuyết buổi sáng từ nhà đến trường , buổi chiều không phải từ trường về nhà mà là từ trường đi tiếp đến nhà, thời gian là tuyến tính, thời gian mất đi rồi sẽ không trở lại, thời điểm vàng để khai mở một tố chất, một năng lực đã qua rồi thì sẽ không quay trở lại . Phải là chính thời gian ấy, tôi gặp thầy cô, tôi gặp bạn, tôi học hành, tôi vui chơi và tôi trở thành tôi trong yêu thương , trong đùm bọc, trong dòng chảy của xã hội. Từ cái tôi cá thể, tôi của bố mẹ ông bà, tôi vươn lên là tôi của bạn bè thầy cô, của xã hội, của cộng đồng. Ba mươi năm sau, tôi của ngày ấy chính tôi có khi còn chẳng nhớ, nhưng tôi của năm xưa vẫn còn trong mắt bạn, mắt thầy…bạn và thầy sẽ cho tôi tấm vé mơ ước đi về với ký ức tuổi thơ…. Sắc đẹp, bạc tiền, quyền lực theo thời gian nhiều thứ bay theo gió thoảng, nhưng tình người thì vẫn còn ở lại.

Tất nhiên mô hình ” Đi học là hạnh phúc ” không phải chỉ trong trường thực nghiệm của thầy Đại mới có mà trong nền giáo dục đại trà cũng vẫn có từ lâu. Trẻ con mà, cứ đến trường gặp bạn gặp thầy là vui rồi, mà vui thì tự khắc sẽ có nhu cầu tìm hiểu, đọc những thứ trong vòng bán kính 5 m khi bị nhốt mà không có ipad ^_^ . Năm xưa tôi đọc Hoàng Lê nhất thống chí, Những tấm lòng cao cả từ lớp 2, lớp 3, lớp 4 gì đó và khéo các bạn tôi cũng thế. Theo nghiên cứu của Mỹ, tính tích cực chủ động của người học, yếu tố ham học chiếm tới 50% nên thầy cô cứ dỗ được cho trẻ thích đọc sách, thích học là thành công rồi chứ không phải do bản thân phương pháp có cái gì cao siêu hay thần bí. Nhiều đứa trẻ chả ai dạy, xem karaoke hát theo chị Xuân Mai rồi 3, 4 tuổi chả cần ai dạy cũng đọc chữ vanh vách, cần gì đánh vần.

Thú thực tôi không ưa cả sách cải cách 2000 và sách Tiếng Việt công nghệ giáo dục vì có khá nhiều điểm không chuẩn xác, vẽ rắn thêm chân, nhưng nghĩ lại thấy thương hơn thấy giận, một ông tiến sĩ khoa học tâm lý học phát triển lại phải đi thiết kế dạy đánh vần Tiếng Việt, kể cũng tội. Dân Việt, nhất là các quan Việt cực kỳ liều, hoạch định chính sách, đưa chương trình thực nghiệm ra lan rộng, viết chương trình sách giáo khoa cứ như không, cần gì nghiên cứu, cần gì thực nghiệm, cần gì công bố. Nhiều ngành rất cần tính chuyên nghiệp, đơn cử như ngành ngữ âm âm hệ học, ngành phương ngữ học đòi hỏi chúng tôi chỉ dùng tai thẩm âm và bảng từ, trong 2 tiếng hay nhiều nhất một buổi chiều là phải lên phương án hệ thống âm vị, số lượng các thanh điệu và vần cho một phương ngữ, thổ ngữ mới và trong 3, 4 ngày phải điều tra xong 1 ngôn ngữ , có đâu làm 30, 40 năm trong sách vẫn còn đầy sai sót. Lịch sử mấy chục năm của trường thực nghiệm, không học sinh, không phụ huynh, không thầy cô nào phát hiện ra và góp ý chỉnh sửa, cả hội đồng thẩm định và các chuyên gia của Bộ cũng vậy, dường như không ai chỉ được ra những hạt sạn to đùng này, thực sự quá nhiều vấn để đằng sau đó cần bàn.

Giáo dục tố chất cần tìm đúng lý thuyết nền, đúng mô hình tư duy, mô hình phát triển, và theo những gì tôi quan sát được về việc dạy làm thơ, sáng tác nhạc hay vẽ của các cháu thực nghiệm thì nó cũng giống việc khai mở tiềm năng, khuyến khích yếu tố di truyền phát huy tác dụng, khiến cá nhân không chỉ là chính nó mà còn bứt phá được giới hạn của chính nó, mạnh khoẻ cả về thể lực lẫn tinh thần của mô hình giáo dục tố chất.

Mong các ông bố bà mẹ đang có con học trường Thực nghiệm sẽ được như ý nguyện, mong không có cháu nào bị bắt ép học theo chương trình chưa thật phù hợp với ý nguyện và tâm sinh lý lứa tuổi theo mệnh lệnh hành chính của Bộ và sự cưỡng ép của Sở giáo dục địa phương. Nên nhớ trước khi nhận vào trường thực nghiệm, thầy Đại luôn đo nghiệm cẩn thận, 800.000 cháu bé đã được đo nghiệm chưa ạ?  Nhìn tài liệu hướng dẫn của công nghệ giáo dục tôi vẫn thấy điên tiết với các hạt sạn, các lỗi sai. Nhưng, cao hơn tất cả, tôi mong những giá trị thật vẫn trường tồn theo thời gian

Nghiêm Thúy Hằng/fb

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s