Sinh viên và nền dân chủ ở Nam Hàn

south-korean-protests.jpg
Tối nay tôi đọc chuyện về sinh viên mở đường cho nền dân chủ ở Nam Hàn. Tuy bây giờ đã trể về ngày sinh nhật của biến cố 18 tháng 5 năm nay, xin gởi đến các bạn câu chuyện Kwangju – xin lỗi trước nếu các bạn đã biết về chuyện nầy.

 

Giải Nhân Quyền Kwangju là giải thưởng do Quỹ Tưởng Niệm ngày 18 tháng 5 của Nam Hàn trao tặng để công nhận “các cá nhân, nhóm hoặc tổ chức đã góp phần biểu dương và thúc đẩy nhân quyền, dân chủ và hòa bình”. Giải này nhằm mục đích kỷ niệm tinh thần Phong trào Dân chủ Kwangju tháng 5 năm 1980, trong đó dân đã chống lại quân đội để phản đối chính quyền độc tài của ông Chun Doo-hwan.(1) Quỹ Tưởng Niệm giải thích, “Kwangju đã nhận được sự giúp đỡ quý báu từ những người khác trong khi thực hiện cuộc đấu tranh cho dân chủ ngày 18 tháng 5. Đáp lại, chúng tôi muốn vinh danh những người ủng hộ cuộc đấu tranh cho hòa bình và dân chủ. ”(1)

Quỹ Tưởng Niệm đã trao tặng giải thưởng nầy vào năm 2016 cho bác sĩ Nguyễn Đan Quế,(1) người được mô tả bởi tờ New York Times là “người bất đồng chính kiến ​​nổi tiếng của Việt Nam”.(2)

Theo BBC News, người Nam Hàn vẫn nhớ đến biến cố Kwangju như là một trong những giai đoạn xấu nhất trong lịch sử. Hàng trăm thường dân bị tàn sát bởi quân đội ở thành phố Kwangju khi họ nỗi dậy chống lại sự độc tài và thống trị của quân đội. Mặc dù cuộc nỗi dậy đã bị đàn áp một cách dã man, nhưng giờ đây nhiều người công nhận rằng biến cố nầy là một thời điểm thay đổi quan trọng trong cuộc đấu tranh cho dân chủ ở Nam Hàn.(3) Ngày 18 tháng 5 là ngày nghỉ toàn quốc ở Nam Hàn để vinh danh những người bỏ mình trong cuộc nổi dậy. Ở Nam Hàn có nhiều đài kỷ niệm cuộc nổi dậy nầy.

Các cuộc biểu tình ở Kwangju vào mùa xuân năm 1980 diển ra trong một khung cảnh bất ổn mà mọi người không ngờ được những gì xảy ra kế tiếp. Nam Hàn trong thời gian nầy bị cuốn hút bởi nhiều cuộc biểu tình, chủ yếu là do sinh viên, sau vụ ám sát nhà độc tài Park Chung Hee và cuộc đảo chính quân sự dẫn đến việc Tướng Chun Doo-hwan lên nắm quyền. Nhưng sự tàn bạo của quân đội trong việc đàn áp các cuộc biểu tình của sinh viên là quá sức chịu đựng của dân chúng. Quân đội đã tấn công sinh viên dùng dùi cui và lưỡi lê, lột quần áo họ trên đường phố và hành hung đánh đập họ trước mặt dân. Sự dã man đã diển ra đến đổi dân không chịu nỗi, khiến họ tự động đứng lên bảo vệ các sinh viên và tích cực tham gia vào cuộc đấu tranh, tạo ra một phong trào khởi nghĩa quyết liệt, buộc quân đội phải rút lui khỏi thành phố Kwangju trong năm ngày, để sinh viên và dân kiểm soát thành phố nầy. (3)

Quân đội tái chiếm thành phố vào ngày 27 tháng năm, dập tắt phong trào với một lực lượng vũ trang rất lớn. Rất nhiều sinh viên và dân mất mạng trong cuộc tái chiếm thành phố. Quân đội giết người và hủy táng việc thảm sát bằng những nấm mồ tập thể lớn. Ước lượng người thiệt mạng tuy không chính xách, nhưng khoảng 500 đến 2000 người.
Hwang Sok-yong là một trong những nhà văn nổi tiếng nhất ở Nam Hàn, và là một nhà bất đồng chính kiến ​​trẻ tuổi sống ở Kwangju vào thời điểm của cuộc khởi nghĩa. Ông đã trốn trong khi chính quyền truy lùng và giam cầm hàng ngàn người mà họ nghi ngờ tham gia vào cuộc nỗi dậy. “Sáu tháng sau, tôi trở lại nhà tôi ở Kwangju,” ông Hwang nói với phòng viên đài BBC, “và không còn ai sống ở đó. Bạn tôi số thì ở trong tù, số thì đã chết, số thì đã bỏ chạy không dám quay về nhà nơi họ đã sinh sống lâu năm.” Ông nói “Nhiều người sống sót thì bị ám ảnh tâm lý rất nặng từ vụ thảm sát, nhất là họ cảm thấy tội lỗi khi họ sống mà các bạn bè và gia đình đã bị thảm sát.(3)

Các nhà bình luận nhất trí rằng về lâu về dài vụ thảm sát Kwangju đóng một vai trò quan trọng trong việc buộc chính quyền Nam Hàn phải chấp nhận việc áp dụng cải cách dân chủ vào năm 1987. “Những gì bắt đầu vào năm 1980 kết thúc vào năm 1987”, ông Hwang nói. “Cuộc nổi dậy ở Kwangju mở đường cho nền dân chủ.” Cuộc nổi dậy kích động dân vốn dĩ thờ ơ nhưng họ đã nhìn thấy sức mạnh của đấu tranh mà cho đến lúc đó, phần lớn là do sinh viên tiên phong và chủ động trong việc hình thành cuộc đấu tranh. “Đây là khởi đầu của dân đóng góp vào tranh đấu cho nhân quyền và công bằng xã hội. Đây là sự khởi đầu của một xã hội dân sự và sự hiện đại hóa của Nam Hàn”.(3)

Tất cả ba tổng thống Nam Hàn được lựa chọn trong các cuộc bầu cử dân chủ sau đó đều có lịch sử liên kết với các phong trào dân chủ ủng hộ cuộc nỗi dậy Kwangju. Từ một thị trấn ở cùng môt tỉnh với Kwangju, ông Kim Dae-jung đã bị quân đội bắt vào tháng 5 năm 1980, với cáo trạng là góp phần thúc đẩy những người tham gia cuộc nổi dậy. (3) Việc ông thắng cử tổng thống Hàn Quốc năm 1998 là đáng kể, một biểu tượng cho một nền tự do và dân chủ ở một Nam Hàn đã đổi thay theo chiều hướng tiến bộ.
Ngày nay, một số người Nam Hàn bày tỏ sự lo sợ rằng các thế hệ trẻ đang bắt đầu quên đi sự hy sinh của những người tiền phong trong cuộc nỗi dậy ở Kwangju. Nhưng sự phát triển trên nhiều mặt của Nam Hàn cho thấy rằng các di sản văn hóa và chính trị của cuộc nổi dậy góp phần vào lịch sử tiến bộ ở nước nầy. (3)

TS.Phạm Đình Bá– đại học Toronto-Canada

Tác giả gửi bài về cho Nghiệp đoàn sinh viên VN.

Tài liệu
“Gwangju Prize for Human Rights”. May 18 Memorial Foundation.
Aryeh Neier (5 April 2003). “The World’s Other Tyrants, Still at Work”. The New York Times.
http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4557315.stm

 

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

w

Connecting to %s