Nghiệp Đoàn Sinh Viên, Hành trình về tương lai và Giải bóng đá thế giới 2018

Viết bởi tiến sĩ Phạm Đình Bá- đại học Toronto – Canada. Bài viết thuộc Chương trình minh bạch giảng đường do Nghiệp đoàn sinh viên Việt Nam tổ chức. 

Vài tuần vừa qua tôi tìm được Nghiệp Đoàn một cách tình cờ và chỉ thư từ qua lại với các anh chị đảm nghiệm Nghiệp Đoàn, tôi có cảm tưởng như tôi đã tìm được một nối kết rất có nhiều ý nghĩa cho đời sống xa quê nhà. Trong bối cảnh của giải bóng đá thế giới, mượn ngôn ngữ của thể thao, tôi có cảm tưởng như tôi vừa nhập vào một đội tuyển có nhiều tầm năng.

Qua trao đổi với anh Lê Tín và chị Trịnh Kim, tôi được biết là đội tuyển hoạt động theo một tổ chức có tính tập thể cao, do đó các thành viên chủ động đề xuất các ý tưởng và đóng góp vào việc cải tiến Nghiệp Đoàn. Tôi nhận thấy rằng Nghiệp Đoàn là một đội trẻ, có kỷ năng cao, có những chương trình đúng trọng tâm của sinh viên, có khuynh hướng tự chủ và hoài vọng lớn cho cá nhân, xã hội và đất nước. Phản ảnh một đội mạnh, tôi cố gắng hình dung cuộc hành trình về tương lai, chung bước với các anh chị trong Nghiệp Đoàn để cải cách giáo dục, minh bạch giảng đường và canh tân đất nước, nối gót những Trần Hưng Đạo, Lý Thường Kiệt, Phan Chu Trinh để “… lấy đạo nghĩa mà thắng hung tàn, đem chí nhân mà thay cường bạo …”.

Trong đá banh, muốn thắng cuộc chúng ta phải đam mê, thực tế trong rèn luyện và trên tất cả, có khả năng để hình dung cách thắng cuộc và chủ thể trong hành động. Hình dung ra tương lai và con đường dẫn đến đó là điều quan trọng, không có sự tưởng tượng đó thì không “… dậy mà đi …” được. Dưới đây, tôi mời các bạn cùng coi và phê duyệt những yếu tố tôi hình dung cho tương lai, môi trường sống của những thế hệ trẻ kế tiếp, và những gì là xúc tác cho những thay đổi tiến dần đến tương lai.

Bảng bên dưới mô tả cuộc hành trình từ bóng tối (dữ liệu bên trái) đến hy vọng cho tương lai (dữ liệu bên phải), bao gồm yếu tố về chính trị, toàn vẹn lảnh thổ, xã hội dân sự, giáo dục, tổ chức sinh viên, giá trị từng cá nhân, … và giá trị đời sống. Các yếu tố nầy là không hoàn toàn, và tùy theo các giả định và dử liệu khác nhau, bạn có thể bổ xung cho hoàn chỉnh. Tuy nhiên, cái bảng nầy có thể xem như là một cách để hình dung những gì cần thiết cho tương lai, là một cách để tập trung tư tưởng, chỉ ra đường đi để giúp nhau chung bước trong hoạt động cho Nghiệp Đoàn. Tôi hình dung một tương lai rất tương phản với tình trạng hiện thực trên quê hương.

Trong tương lai (gần và xa, xem hình bảng), chúng ta sẽ kiên định trong đòi hỏi đa đảng, đa nguyên trong chính trị. Chúng ta cần lãnh đạo trẻ, chuyên nghiệp để thay đổi lãnh đạo lổi thời. Dân đòi minh bạch, trong sách và hửu hiệu từ chính quyền. Chúng ta đứng lên cho toàn vẹn lảnh thổ, chúng ta xây dựng một quốc gia giàu mạnh để dùng ảnh hưởng kinh tế và liên kết quốc tế để giảm thiểu ảnh hưởng của ngoại xâm trên vùng biển Đông, bởi vì đây là biển của ta, và lũ ngoại xâm và ngụy quyền xu phụ với chúng không nên nhầm lẫn về chuyện nầy!

Chúng ta sẽ đóng góp để phát triển xã hội dân sự, tạo điều kiện cho tự do phát biểu, tự do lập hội, tự do biểu tình và cất lên tiếng nói từ dân, làm sáng tỏ sự nhu nhược của hiện tại. Cùng với phụ huynh của học sinh, sinh viên, chúng ta xây dựng một nền giáo dục đa nguyên, nhân bản. Nghiệp đoàn sinh viên chúng ta là bước đầu cho tiếng nói độc lập đa dạng từ sinh viên và những bạn trẻ. Chúng ta sẽ sống trong một đất nước mà tiếng nói, ý kiến và tiềm năng của từng cá nhân là căn bảng cho sự đồng thuận trong xã hội. Hành trình nầy đi từ bóng đêm của hiện tại khi nhiều người sống đời sống khó khăn chật vật để đến một tương lai mà đời sống từng người đều bảo đảm và tốt đẹp.

Untitled

Khi nhìn vào bảng, những câu hỏi sau đây là hiển nhiên – có thể thay đổi không? làm sao để tạo nên sự thay đổi? và khi nào thì thay đổi? … Trong một thời đại mà độc tài tham nhũng ăn gian nói láo là lãnh đạo, tỷ dụ như  Tập Cận Bình, Vladimir Putin, thì sao lại bàn luận là thay đổi sẽ xảy ra? Nhưng chính lúc nầy là lúc chúng ta cần gắng sức đóng góp cho những thay đổi nhỏ trong từng yếu tố một, tạo dựng nên môi trường và năng động cho thay đổi xã hội (1). Bây giờ bọn độc tài đang cực thịnh, chúng nó không thể còn đường để đi lên, và có thể tạo nên xung đột quyền lực để dẫn dần tự hủy và suy thoái. Ngược lại, chúng ta có thể gần cận kề với cuối đường, sống còn sẽ ra sao khi đất nước bị cắt xé bởi lãnh đạo để cho ngoại bang thuê dài hạng. Con đường đi lên từ hiện tại là thuận với tuần hoàng, vì đã có suy thì phải có thịnh. Nhưng cần nhận ra rằng trận đá nầy là rất cam go, “… đấu tranh nầy là trận cuối cùng, chế độ xưa phá sạch đi! …”, thay đổi tình huống từng yếu tố một, và chúng ta sẽ quấc thủng lưới bên kia của trái nghịch và bóng tối.

Có nhiều thiếu sót trong bảng, giả dụ như Nghiệp Đoàn có chương trình để “minh bạch giảng đường” mà trong bảng lại không bao gồm các yếu tố liên hệ đến chương trình nầy. Một mâu thuãn nội tại liên quan đến minh bạch giảng đường là vụ việc các ban ngành trong giáo dục hiện nay khẳng định trách nhiệm của đảng trong việc chăm lo, giáo dục đoàn viên thanh niên (2-3), gây nên mâu thuẫn với các cấu trúc cần thiết cho sự hình thành của một xã hội dựa vào tri thức (4). Một số yếu tố nữa (mà không có trong bảng) liên quan đến sự năng động giữa Nghiệp Đoàn sinh viên độc lập của chúng ta và đảng đoàn quốc doanh. Các bài học từ Ba Lan trong những năm cuối của chế độ cộng sản ở đó có thể giúp chúng ta hiểu thêm về sự năng động nầy. Hẹn lại các bạn ở vài bài kế tiếp khi tôi đọc xong các tư liệu nầy.

Tóm tắt lại, tình trạng hiện tại cần những đổi thay lớn nhỏ và đa diện, và Nghiệp Đoàn sinh viên là một xã hội dân sự góp phần vào sự thay đổi đó. Để kết luận, tôi xin mượn vài dòng thơ củ để hình dung con đường dẫn đến tương lai (Du Tử Lê?) “… cuộc hành trình đã mở, anh muốn mời em, cùng đi cùng xây lại cuộc đời…

TS.Phạm Đình Bá, thành viên Nghiệp đoàn sinh viên Việt Nam,

Gửi về từ Toronto, ngày 18, tháng sáu, 2018

Tài liệu:
Alina Mungiu-Pippidi et al. Transitions to good governance – Creating virtuous circles of anti-corruption. Edward Elgar Publishing. London UK 2017.
http://www.angiang.gov.vn/wps/wcm/connect/web+content/agportal/sa-tin-tuc/8b84cb00461087e9a3a6ff65783547f1?presentationtemplate=PT-Print
http://tuoitre.vn/doi-moi-can-ban-toan-dien-giao-duc-va-dao-tao-578443.htm
Zgaga, P. (2007) Higher Education in Transition: reconsiderations on higher education in Europe at the turn of millennium. Umeå: Umeå University.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s